وقتی زمین جوش می آورد - آکا
برای کار مهمی از خانه خارج شوید از پنجره که بیرون را نگاه می کنید یک روز آفتابی و زیبا,کنید پوست تان دارد,کنید دوش گرفته اید,خود گرفته,شما,وقتی,src=,زیر

وقتی زمین جوش می آورد

ساعت ۱۲ ظهر است و شما مجبورید برای کار مهمی از خانه خارج شوید. از پنجره که بیرون را نگاه می کنید، یک روز آفتابی و زیبا می بینید که انتظار شما را می کشد. پای تان را که از در خانه بیرون می گذارید، حس می کنید در حال فرو رفتن توی زمین است. به زیر پای تان که نگاه می کنید آسفالت نرم خیابان را می بینید که شکل کفش شما را به خود گرفته است و این تازه اولش است، وارد خیابان اصلی که می شوید، حس می کنید دوش گرفته اید و الان سر تا پا خیس هستید. حس می کنید پوست تان دارد می سوزد و صورت تان گر گرفته است.

کمی بعد حس می کنید در حال ذوب شدن زیر آفتاب زیبا(!) هستید. انگار تمام نور و گرمای خورشید روی شما متمرکز شده است و دارد ذوب تان می کند. درخت ها را می بینید که بعضی ها شان هنوز پاییز نشده رنگشان زرد شده است، خوب که دقت می کنید می بینید که برگ های شان سوخته است. فکر می کنید اگر زیر سایه یک درخت پناه ببرید کمی حالتان جا می آید اما آن جا هم مثل کوره است! با خودتان فکر می کنید امروز حتما گرم ترین روز توی این چند سال است اما بیشتر که فسفر می سوزانید یادتان می آید پارسال و سال قبلش نیز، چنین احساسی را تجربه کرده اید اما چرا هر سال این گرما افزایش پیدا می کند؟ این اتفاق شاید هر روز در این وقت سال برای خیلی ها مان می افتد...

گرمایش جهانی

گرم شدن زمین یک مسئله جهانی است. یعنی افزایش میانگین درجه حرارت زمین در نزدیک سطح آن است. در طول صد سال گذشته میانگین دمای کره زمین در نزدیکی سطح آن بین ۱۸/۰ تا ۷۴/۰ درجه سانتی گراد افزایش پیدا کرده است، حتما با خودتان می گویید که این که خیلی کم است و حتی به یک درجه هم نرسیده است. اما اگر تا انتهای این مطلب را بخوانید به طور حتم می فهمید چه به سر زمین آورده ایم. برای همه ما این سوال پیش آمده است چرا هر سال داریم تابستان های گرم تر و زمستان های سردتر و بدون بارش برف و باران را تجربه می کنیم. الگوها و پیش بینی های علمی هواشناسی می گوید اگر همین طور پیش برود و زمین به گرم شدنش ادامه بدهد در فاصله زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۱۰۰ میلادی، میانگین دمای هوای سطح زمین بین ۱/۱ تا ۴/۶ درجه سانتی گراد (در مناطق مختلف) زیاد می شود و آب دریاها در نواحی مختلف، ۹ تا۸۰ سانتی متر بالا می آید. این الگوها می گوید اگرمیزان گازهای گلخانه ای در هوا تا آن زمان ثابت بماند، که تقریبا محال است، اثرات گرمایشی آن تا پایان هزاره سوم باقی خواهد ماند!! از همه بدتر این است که گرم شدن کره زمین در خشکی ها بیشتر است و از آن جایی که انسان ها روی خشکی ها زندگی می کنند پس مسلما پیامد های منفی گرمایش جهانی را بیشتر تجربه می کنند و در این بین کشور های کم تر توسعه یافته یا در حال توسعه بیشتر از همه آسیب می بینند در حالی که کشور های توسعه یافته باعث این اتفاق شده اند. دریاها و اقیانوس ها به خاطر خاصیت گرمایی ویژه آب می توانند دمای خود را کمی کنترل کنند و به همین خاطر وضعشان از خشکی ها بهتر است.

● چرا این همه گرما؟

گرم تر شدن زمین مسئله ای نیست که گمان کنیم به ما مربوط نمی شود و سختی ها و مشکلاتش گریبان آیندگان را می گیرد. همین حالا هم با کمی دقت می توانید اثرات آن را در اطراف خود ببینید. حتما دانستن این آمار شما را هم مثل من متعجب می کند که دهه پایانی قرن بیستم گرم ترین سال ها در ۴۰۰ سال اخیر بوده است مهم تر از آن سال ۲۰۱۰ به گزارش سازمان جهانی هواشناسی، گرم ترین سال تاریخ زمین بوده است. بعد از آن هم پیش بینی شده است سال ۲۰۱۴ از این هم گرم تر خواهد شد.

خیلی ها علت این گرما را همان تغییر اقلیم یا تغییر آب و هوا می دانند. در صورتی که تغییر اقلیم یک واژه عمومی است و اتفاق افتادنش معمولا دلیل خاصی ندارد و طی چند هزار سال یا حتی چند میلیون سال رخ می دهد. اما گرم شدن زمین اتفاقی ناگهانی نیست، نتیجه کارهایی است که ما در طول زندگی مان انجام می دهیم نتیجه بی احترامی کردن مان به قانون زمین است. بعضی ها شروع این ماجرا را به انقلاب صنعتی مربوط می دانند بعضی هم به۵۰ سال اخیر و مهم ترین علت گرم شدن تدریجی را خیلی ها گازهای گلخانه ای می دانند. از اثر گلخانه ای آن قدر گفته اند و شنیده ایم که دیگر تکراری شده است، از نوری که از شیشه به درون گلخانه می رسد و به وسیله گیاهان و گلدان ها جذب می شود. ولی به خاطر کم انرژی شدن دیگر نمی تواند از محیط گل خانه فرار کند. آن جا می ماند و محیط را گرم می کند. این همان مثالی است که برای مان می زنند تا این که بفهمیم کربن دی اکسید و دوستانش چطور عمل می کنند و زمین کوچک ما را به جوش می آورند. البته کربن دی اکسید و دوستانش یعنی متان و بخار آب و اوزون و اکسید نیتروژن و CFCها (که از کولرهای گازی و یخچال های صنعتی و سردخانه ها واسپری ها وارد هوا می شوند) خیلی هم مقصر نیستند. استفاده های غلط و کارهای اشتباه ما باعث می شود این گروه زمین را گرم تر کنند.

ممکن است همان طور که خیلی از دانشمندان معتقدند یکی از علت های گرمایش جهانی، فوران آتشفشان های زمین و فعالیت های هسته ای خورشید باشد. اما باید این را هم گفت که آن ها پدیده های طبیعی است و معمولا طبیعت همیشه می تواند خود را بازسازی و دما را متعادل کند. پس آن چیزی که علت اصلی این گرمای طاقت فرساست چیزی به غیر از فعالیت های طبیعت است.

میزان گرم شدن زمین به این بستگی دارد که انرژی خورشید چه قدر به زمین می رسد و چه قدر از آن به فضا باز تابانده می شود.گاهی ممکن است انرژی خورشید که به اتمسفر می رسد، به وسیله ابر ها یا گرد و غبار و قطرات اسید سولفوریک حاصل از فعالیت های آتشفشان ها به دام بیفتد و نتواند از جو خارج و به تدریج باعث گرم شدن شود. این مورد هم باز بستگی به این دارد که ما چه گازهایی را وارد جو کرده باشیم.

● پتوی بزرگ روی زمین

در این که هر روز و هر سال زمین دارد گرم تر می شود دیگر شکی نیست! اما در این که ما می خواهیم کاری برای سیاره مان و موجوداتش انجام دهیم، تردید زیادی وجود دارد. خیلی از کشور ها به ظاهر ابراز نگرانی می کنند و می خواهند برای رفع این مشکل کمک کنند اما از همه بیشتر هوا را آلوده می کنند و به فرآیند گرمایش سرعت می دهند. درست مثل این است که با دست های خودمان یک پتوی بزرگ روی زمین کشیده باشیم و بخواهیم وضع را عوض کنیم. این وسط کلی موجود بی گناه آسیب می بینند و قربانی اشتباهات و خود خواهی های انسان ها می شوند. بیایید به زمین از نزدیک تر نگاه کنیم، به موجودات و حیوانات و گیاهانی که روی آن زندگی می کنند. در سرمای زمستان با خودمان فکر می کنیم اگر یک یا ۲ درجه هوا گرم تر باشد چه قدر بهتر است و هیچ اتفاقی هم نمی افتد. اما همین تغییر درجه به نظر خیلی کم در قطب های زمین چه می کند(!)

پارک ملی یخچال های مونتانا در سال ۱۵۰،۱۹۱۰یخچال طبیعی بی نظیر موجود بود که در متعادل کردن دمای زمین سهم بزرگی داشتند ولی امروز کمتر از ۳۰ تا از آن ها باقی مانده است.

برف ها و یخ ها، زیبایی که روی قله کلیمانجارو را پوشاند از سال ۱۹۱۲ شروع به ذوب شدن کرده است و تا الآن ۸۰ درصد آن آب شده است. پیش بینی شده که تا سال ۲۰۲۰ کاملا نابود شود.

در ۵۰ سال اخیر ۳ تا ۴ درجه دمای کره زمین افزایش پیدا کرده و در۱۰۰ سال آینده تا ۷درجه افزایش پیش بینی شده است.

حیوانات مناطق قطبی مثل پنگوئن ها،خرس های قطبی و بعضی ماهی ها در خطر انقراض قرار گرفتند. داستان غم انگیز خرس قطبی که هیچ تکه یخی پیدا نمی کرد تا رویش ساکن شود مدت زیادی در رسانه ها بازتاب پیدا کرد، خرس قطبی که برای نجات فرزندانش مسافت خیلی طولانی را درون آب های بی اندازه سرد قطب شمال شنا کرد تا به زیستگاهی مناسب برسد اما در راه جان باخت.

تغییرات غیر قابل پیش بینی که در اکوسیستم ها رخ می دهد باعث شده است خیلی از گونه های جانوری و گیاهی نابود شوند. وقتی منطقه ای خیلی گرم شود پرندگان از آن جا مهاجرت می کنند و تعداد حشرات زیادتر می شود و جنگل ها آسیب جدی می بینند. از بین رفتن جنگل ها هم آتش سوزی های طولانی و مهار نشدنی را به دنبال دارد که زمین را به شدت گرم می کند.

سرعت آب شدن یخ های قطبی به خصوص قطب شمال که در سه دهه پیش چند برابر شده است.

وسیع شدن مناطق بیابانی خصوصا صحرای آفریقا که باعث می شود پرندگان مهاجر هنگام عبور از آن، با یک پرواز طولانی دست و پنجه نرم کنند و جای مناسبی برای فرود آمدن و استراحت پیدا نکنند و به تدریج از تعدادشان کم شود.

تعداد زیادی از قوها، گنجشک ها، پروانه های کم یاب و نادر، وال ها و دلفین ها و لاک پشت ها یا به طور کامل در معرض انقراض هستند یا زندگی شان تهدید شده است.

خیلی از رودخانه ها و دریاچه ها خشک شده اند و زمین در این مکان ها، به جایی غیر قابل استفاده تبدیل شده است.

بالا آمدن آب اقیانوس ها به میزان یک الی دو سانتی متر در هر ۱۰سال، که این باعث زیر آب رفتن خیلی از سواحل و جزیره هایی می شود که مردم در آن ها ساکنند.

زیاد شدن فرسایش خاک و مساعد نبودنش برای کاشت و برداشت و از بین رفتن خیلی از گیاهانی که جزوی از غذای ما هستند.

شیوع بیماری های خطرناک مثل مالاریا و تب کنگو که عامل آن ها به هوای گرم علاقه دارد و در آن به سرعت رشد می کند. این چند مورد بخشی از آن چیزی است که وقتی به سیاره مان با دقت نگاه می کنیم می فهمیم، این فقط بخش کوچکی از فاجعه بزرگی است که دارد رخ می دهد!

● زمین کمک می خواهد

ما معمولا فکر می کنیم باید حتما یک مقام مسئول باشیم که بخواهیم برای اصلاح یک اتفاق ناخوشایند تصمیمی بگیریم و به آن عمل کنیم. ولی می شود خیلی کارها کرد که هم به سیاره مان که فعلا تنها جایی است که در فضا قابل زیستن است کمک کرده باشیم و هم به خودمان. خیلی کارها هست که راحت و بدون فکر انجامش می دهیم و اصلا فکر نمی کنیم که می تواند برای زمین خطرناک باشد. زمین به کمک احتیاج دارد و کارهایی که ما می توانیم انجام دهیم:

از سوخت و انرژی درست استفاده کنیم و برای هر کار کوچکی از خودرو شخصی مان استفاده نکنیم، مثلا خرید نان از نانوایی سر کوچه گمان نمی کنم خیلی طاقت فرسا باشد که بخواهیم با خودرو این کار را انجام دهیم.

تخریب نکردن جنگل ها و فضاها سبز درون یا برون شهری، روشن نکردن آتش در طبیعت یا حداقل خاموش کردنش بعد از پایان غذا پختن تان.

استفاده از لامپ های کم مصرف در تمام قسمت های شهر،کشور، دنیا. حتما برای تان جالب است که بدانید این کار باعث می شود ۲۰ درصد از گرمای کره زمین کم شود. البته شما لامپ های خانه خودتان را به کم مصرف تغییر دهید کافی است!

خاموش کردن لامپ های اضافی که باعث تولید گرمای هر چند ناچیز می شوند اما در مقیاس بزرگ تر برای گرم تر کردن زمین سهم به سزایی دارند.

● کنترل جمعیت

درست استفاده کردن از کاغذ و همه چیزهایی که از کاغذ ساخته می شوند. استفاده نادرست از کاغذ باعث می شود درختان بیشتری قطع شود و گاز کربن دی اکسید بیشتری در جو بماند و اثر گلخانه ای تشدید شود. مثلا همین جنگل های آمازون که درختانش را برای مصارف صنعتی قطع می کنند، یک روزی نامش ریه های زمین بود... زمین با آمازون نفس می کشید و خنک می شد.

استفاده نکردن از CFCها که ما بیشتر در قالب اسپری های مختلف آن ها را به کار می بریم. برای این کار می شود وقتی می خواهیم هر نوع اسپری را تهیه کنیم دقت داشته باشیم روی آن نوشته باشد: دوست دار اوزون.

درخت کاشتن و افزایش فضای سبز در حد توان و مکانی که در اختیار داریم.

و یک توصیه جالب تر: قرار ندادن کتری آب جوش بیش از زمان مقرر بر روی شعله، استفاده نکردن مداوم از ماشین های ظرف شویی و لباس شویی.

استفاده از انرژی های جایگزین مثل نور خورشید و باد و... که البته این یکی را نمی شود تنهایی انجام داد. مطمئن باشید اگر دوست دارید از این روز های خیلی گرم و پیامدهای غم انگیز و مخربش نجات پیدا کنید، با همین کارهای ساده می توانید به زمین و خودتان کمک کنید.

● معاهده های جهانی

به خاطر خطرناک بودن و آسیب های جدی که گرمایش جهانی به دنبال دارد چند معاهده هم برای کنترل این وضعیت توسط کشورهای جهان امضا شده است. مثلا پروتکل «کیوتو» که هدفش موظف ساختن کشورهای جهان به کاهش اثرات گازهای گلخانه ای و پیامدهای منفی گرم شدن زمین بود که توسط خیلی از کشورهای جهان پذیرفته شد. این معاهده در محل کیوتوی ژاپن ودر دسامبر سال ۱۹۹۷ تنظیم و سال ۱۹۹۹ توسط کشورها امضا شد. البته کشوری که بیشترین گازهای گلخانه ای را تولید می کرد، یعنی آمریکا، آن موقع حاضر به امضای این عهد نامه نشد. این عهدنامه مشخص می کرد که تا چه زمانی و تا چند درصد از گازهای گلخانه ای قرار است کاهش پیدا کند. کشورهای ثروتمند هم موظف شده بودند برای کاهش این گازها به کشورهای دیگر کمک کنند. پروتکل «مونترال» که در زمینه مواد مخرب لایه اوزون بود، از دیگر پیمان های بین المللی برای کاهش گرمای جهانی و حفاظت از اوزون بود. کشور ما ایران در گذشته سهم زیادی در تولید کربن دی اکسید، نداشته است، اما در چند سال اخیر جایگاه کشورمان در بین کشورهای تولید کننده کربن دی اکسید در حال پررنگ تر شدن است.

● چگونه گرمازده نشویم؟

وقتی دمای هوا در محیط اطراف در حال افزایش است نباید بگذاریم دمای بدن ما هم همان طور زیاد شود وگرنه دچار گرمازدگی می شویم. بدن به طور خودکار با عرق کردن سعی می کند دمای خود را حدود ۳۷ درجه نگه دارد اما کم آبی بدن و یا رطوبت زیاد هوا ممکن است این فرآیند را مختل کند و در مدت زمان کوتاهی مثلا ۱۰تا۱۵ دقیقه دمای بدن به دماهای خیلی خطرناک مثل ۴۰ درجه برسد.

گرمای شدید به دستگاه عصبی مرکزی شامل نخاع و بقیه اندام ها صدمه می زند. از علایم گرمازدگی می شود این چند مورد را نام برد: سر گیجه، تهوع، افزایش ضربان قلب، کاهش فشار خون و ضعف و تعریق شدید و راه هایی که می شود با گرمازدگی مقابله کرد: پوشیدن لباس های گشاد و راحت و تا جایی که ممکن است در رنگ های روشن، نوشیدن آب خنک به اندازه کافی در روز، کم کردن فعالیت های جسمی و طولانی در هوای گرم، نخوردن موادی که کافئین دارند برای این که باعث عطش شدید می شوند، تنظیم برنامه روزانه برای این که در ساعات ۱۰ صبح تا ۶ بعد از ظهر در معرض گرمای شدید قرار نگیرید.
  
 
روزنامه خراسان
ویرایش و تلخیص:آکاایران

منبع : بخش مقالات علمی آکاایران
برچسب :