معماری کهن ایرانی  - آکا
معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری

آکایران :مجله منزل - مروارید فلاحی، مینا مولایی: بایستید؛ درست همین جا! چشم های تان را ببندید و نفس بکشید! نفس بکشید و مست شوید از بوی خوشی که در سرداب این خانه های قدیمی موج می زند. از سرداب بگذرید و زیر بادگیر نزدیک شاه نشین، پنج دری و هشتی بنشینید. سربلند کنید و چشم بدوزید به سقف های آینه کاری و رواق های کاشیکاری.
بنا به گزارش آکاایران : راه بروید داخل بهارخواب و ایوان. سرک بکشید به شارم و مهتابی و روح تان را تازه کنید از هوای خوب اینجا. اینجا کاشان است؛ به وقت بهار و شما به مهمانی بازدید از معماری منحصربه فرد خانه های این شهر زیبا دعوت شده اید. فرقی نمی کند مهمان خانه عامری ها باشید یا طباطبایی ها. روزتان را در خانه عباسی ها بگذرانید یا بروجردی ها. سری به خانه خانم تاج بزنید یا خانه آل یاسین. فقط کافی است چند دقیقه زیر سقف این خانه های قدیمی بایستید تا به راز جادویی معماری کهن این شهر پی ببرید؛ رازی که کاشان را به میعادگاه علاقه مندان معماری کهن ایرانی تبدیل کرده است.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری

آکاایران: معماری کهن ایرانی



خانه عباسی ها
خیابان علوی، کوی سلطان امیراحمد. خانه عباسی ها را با این آدرس سرراست می توانید در کاشان پیدا کنید؛ خانه ای که در سال های 1245 تا 1250 هجری قمری توسط سیدابراهیم تاجرکاشانی، پدربزرگ آیت الله سیدمحمد علوی بروجردی ساخته شده است. عمارتی زیبا در پنج طبقه شامل پس سرداب، سرداب، همکف، بالا و بهارخواب که آن را به یکی از بهترین نمونه های بناهای مسکونی کشورمان از نظر معماری کهن و تزئینات خاص و ویژه تبدیل کرده است.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


سبک اصلی معماری این عمارت با عنوان «گودال باغچه» شناخته می شود؛ سبکی که در آن بنای خانه پایین تر از سطح کوچه ساخته شده و در اصطلاح خانه در گودی قرار دارد. برای این کار اگر سراغ دلیل هستید باید بازگردید به سال ها قبل؛ روزگاری که دسترسی به آب قنات ها در قسمت های مختلف ساختمان یکی از نکات مهم در ساخت وساز محسوب می شد. دقیقا به همین دلیل این عمارت را در گودی ساخته اند. حالا سال ها از آن زمان می گذرد و خانه عباسی ها هنوز هم مثل قبل سرجای خودش ایستاده است؛ خانه ای که مثل بیشتر بناهای هم نسل خودش ییلاق و قشلاق داشته و تابستان نشین و زمستان نشین بوده و این یعنی در هر فصل از سال متناسب با آب و هوا از بخشی از خانه استفاده می شده است.
عمارت عباسی ها با اتاق آینه، اتاق شاه نشین، اتاق پنج دری و دو تالار سرپوشیده بزرگ شناخته می شود. اتاق آینه که زیباترین اتاق این خانه تاریخی است، در حیاط بیرونی قرار گرفته و محل پذیرایی از مهمانان خاص بوده به همین دلیل همان طور که از اسمش پیداست با تزئینات آینه کاری و گچبری های خاصی پوشیده شده است.

خانه عامری ها
وقتی از خانه عباسی ها خارج شدید می توانید راه تان را در محله سلطان امیراحمد ادامه دهید تا برسید به حمام سلطان امیراحمد و خانه عامری ها که درست در جوار حمام قرار گرفته است. مالک اولیه این خانه ابراهیم خلیل خان کلانتر بوده است. عمارت عامری ها دو حیاط مستقل برای دو بخش اندرونی و بیرونی دارد و حیاط سوم روبازی با عنوان بهاربند را هم شامل می شود.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


سرداب، شاه نشین، آینه خانه، هفت دری، هشتی، ایوان تابستانی و زمستانی، حوض خانه و بادگیر از دیگر قسمت های معماری خاص این عمارت معروف هستند؛ قسمت هایی که هرکدام با تزئینات مقرنس، قطاربندی و رسمی بندی، شاه نشین، یزدی بندی و نقاشی های رسمی و تذهیب های خاص و منحصربه فردشان خانه عامری ها را به یکی از محبوب ترین عمارت های معماری سبک کهن کشورمان تبدیل کرده اند.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


مساحت عرصه این خانه حدود 9 هزار مترمربع است که سه خانه با پنج حیاط مرکزی به صورت اندرونی و بیرونی را شامل می شود. بلندترین بادگیر بین بادگیرهای خانه های کاشان در این خانه ساخته شده است. نکته جالب دیگر وجود حمام اختصاصی زنانه و مردانه در این عمارت قدیمی است.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری

خانه عامری ها حالا با یک دیزاین سنتی و دوست داشتنی به هتل تبدیل شده است.

خانه بروجردی ها
محله قدیمی سلطان امیراحمد عمارت های قدیمی زیادی دارد؛ خانه بروجردی ها یکی از این خانه های اعیان نشین این محله است که در دوره قاجار و در سال 1242 هجری شمسی توسط یکی از بازرگانان معروف کاشان به نام حاج سیدحسن نطنزی (بروجردی) ساخته شده است. بخش اندرونی و بیرونی در این عمارت هم دیده می شود اما برخلاف خانه عباسی ها خبری از معماری سبک  گودال باغچه  در این فضا نیست. در نتیجه عمارت بروجردی ها در سه طبقه و به صورت چهارطرف ساخت اطراف حیاط های اندرونی و بیرونی بنا شده است.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


اینجا هم علاقه مندان معماری اصیل ایرانی می توانند نمونه های زیبایی از سرداب، شاه نشین، پنج دری، مهتابی، هشتی ورودی، ایوان تابستانی و ایوان زمستانی را ببینند اما چیزی که عمارت بروجردی ها را خاص و منحصربه فرد کرده است، قسمت سرپوشیده آن است که در کل شهر کاشان تک و استثنایی است.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


معمار طراح و سازنده این عمارت زیبا یکی از معمارهای چیره دست کاشان به نام استاد علی مریم کاشی است که خانه طباطبایی ها و تیمچه امین الدوله را هم طراحی و بنا کرده است.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری



خانه خانم تاج
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


این خانه تاریخی در محله ترک آباد و در زمان رونق عصر قاجاری بنا شده و از معدود عمارت هایی است که چند سبک معماری را با هم دارد پس هم فضاهای اندرونی و بیرونی را در آن می توان دید و هم گودال باغچه را.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


نکته جالب توجه در این خانه این است که ایوان اصلی آن فضای مشترک حیاط اندرونی و حیاط بیرونی است و از یک سو به شمال و از سوی دیگر به جنوب راه دارد که هم به صورت تابستانی و هم زمستانی عمل می کند. عمارت خانم تاج با ۷۰۰ مترمربع عرصه و ۸۰۰ مترمربع اعیان در سه طبقه همکف، گودال باغچه و سرداب تحتانی، دارای دو باب حیاط بیرونی و اندرونی و 13 باب اتاق پنج دری، سه دری و تک دری است.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری

,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری



خانه طباطبایی ها
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


در محله تاریخی سلطان امیراحمد و در جوار بقعه امامزاده سلطان امیراحمد عمارت طباطبایی ها قرار گرفته است؛ یکی از شاهکارهای هنر معماری قدیم کشورمان که توسط مرحوم سیدجعفر طباطبایی نطنزی از تجار معروف فرش آن زمان در سال ۱۲۵۰هجری با مهارت و هنرمندی معمار معروف کاشانی استاد علی مریم کاشی ساخته شده است. این بنا دارای ۴۰ اتاق، چهار حیاط، چهار سرداب (زیرزمین)، سه بادگیر و دو رشته قنات است. معماری خانه طباطبایی ها به شیوه معماری حجاب دار، گودال باغچه، متقارن و درون گراست.

از کاشان دست خالی بازنگردید. این شهر سوغاتی های تزئینی خوبی برای خانه شما دارد:
همه رقم، همه مدل
شاید خیلی ها کاشان را با عطر گلاب و بوی گل هایش بشناسند اما کاشان به جز گلاب و عرقیات گیاهی سوغاتی های دیگری هم دارد؛ صنایع دستی زیبایی که طرفداران خودشان را دارند؛ از کاشی سازی و سفالگری گرفته تا شیرینی جات، خوردنی ها، باقلوا و حلواارده مختص این شهر تاریخی.
,معماری کهن ایرانی معماری ایرانی,کاشان,سبک معماری,مقالات معماری


اما بین همه اینها ارزشمندترین و البته گران ترین سوغاتی کاشان قالی های دستباف این شهر است؛ قالی هایی که هنر زنان و مردان قالیباف کاشانی را به رخ می کشند. اگر قصد خرید این کالا را به عنوان سوغاتی دارید، بهتر است بدانید سه متری قالی کرک کاشان حدود دو میلیون تومان قیمت دارد و قیمت 12 متری آن به شش میلیون تومان هم می رسد. قالی پشم کاشان هم با حدود قیمت دو تا چهار میلیون تومان برای شش تا 12 متری به فروش می رسد.
 در کنار این قالی های دستباف که در طرح ها و اندازه های مختلف به بازار عرضه می شوند، زیلو و گلیم هم در کاشان تولید می شود؛ کالاهایی که گزینه منتخب خیلی ها برای سوغاتی هنگام بازگشت از این شهر قدیمی است.
کاشانی ها البته پارچه های معروفی هم دارند؛ پارچه های مخمل مخصوص لباس های رسمی. با کمی گشت وگذار در بازار کاشان قطعا می توانید انواع مختلفی از این پارچه های مخمل را در رنگ های مختلف پیدا کنید. در کنار اینها می توانید سراغ دیگر مصنوعات پارچه ای این شهر هم بروید؛ منظورمان همان شعربافی است که در پوشش بیشتر مردم این شهر دیده می شود.

منبع :

منبع : بخش مقالات علمی آکاایران
برچسب :