سرگرمی در مرزهای دانش(3) - آکا
پرداختیم در انتهای مطلب پیش به صورت,طور کامل معرفی کردیم,اشاره کردیم و اکنون,نوشته قصد داریم هر کدام,بیان کنیم,مطلب گذشته,بیان وضعیت,چند مورد

سرگرمی در مرزهای دانش(3)


(در دو مطلب گذشته نجوم آماتوری را به طور کامل معرفی کردیم و به بیان وضعیت آن در جامه جوان کشورمان پرداختیم. در انتهای مطلب پیش به صورت فهرست وار به چند مورد از زیرشاخه های نجوم آماتوری که می توان در آن ها به فعالیت پرداخت اشاره کردیم و اکنون در این نوشته قصد داریم هر کدام از آن موارد را به طور مفصل بیان کنیم.


زیر شاخه های نجوم آماتوری:


1- دنباله ‌دارها:

دنباله دارها که یکی از زیبا ترین جلوه ‌های آسمان شب هستند، عمدتا در جهان از سوی منجمان آماتور کشف و ثبت می ‌شوند. ( فراموش نکنید "ستاره دنباله دار" یک ترکیب غلط است زیرا دنباله دارها ستاره نیستند.) ابزار مورد نیاز این کار امروزه در اختیار بسیاری از منجمان آماتور ایرانی هم قرار دارد. اما کشف یک دنباله ‌دار کاری یکشبه نیست بلکه نیاز به رصدهای دقیق و طولانی دارد. علاقه ‌مندان دنباله دارها معمولا کار خود را با رصد ستارگان کم سوی آسمان شروع می ‌کنند تا درک کاملی از وضعیت اجرام کم سوی آسمانی داشته باشند ضمن این ‌که آنان دنباله ‌دارهای نوظهور را از دست نمی ‌دهند و آنها را پیگیری کرده و خود دست به محاسبات ابتدایی درباره آنها می ‌زنند و همه این تجربیات زمانی به کار آنها خواهد آمد که در منطقه‌ ای از آسمان متوجه ظهور شیئی ‌ناشناس و مه آلود شوند. این تجربه قبلی می ‌تواند آنها را کمک کند تا حدس بزنند که آیا با دنباله ‌داری مواجه هستند یا اجرام قبلی را دوباره دیده‌ اند. امکانات چنین رصدهایی هم ‌اکنون در کشور وجود دارد.
دنباله دارها

2- نواخترها و ابرنواخترها:

کشف مرگ درخشان ستارگان دوردست که از آن به نواختر‌ها و ابر‌‌نواخترها یاد می ‌شود، یکی دیگر از مواردی است که در جهان ستاره ‌شناسی عموما توسط ستاره‌ شناسان آماتور صورت می ‌گیرد. آنها به ‌واسطه رصدهای دائمی خود فرصت دارند نخستین شاهد شکل ‌گیری نواخترها و ابر نواخترها باشند، البته این مورد نیز مانند دنباله دارها نیازمند تجربه بالای رصدی و دنبال کردن نواخترهای نو یافته است. بار دیگر زمانی که تجربه و دقت شما به اندازه کافی بالا رفت، هنگامی که انتظارش را ندارید شاید بتوانید یک نواختر کشف کنید!
ابرنواختر

3- اختفای سیارک‌ ها:

یکی از پروژه‌ های نجومی که کمک بسیار زیادی به رشد دانش ما در زمینه‌ های تخصصی نجوم می ‌کند، رصد اختفای ستارگان در پشت سیارک ‌هاست. تعداد بسیار زیادی از سیارک‌ ها در فضای منظومه شمسی پراکنده ‌اند و ما اطلاعات بسیار زیادی در باره آنها نداریم. یکی از کارهایی که کمک زیادی به درک کامل آنها می ‌کند، این است که بتوانیم شکل ظاهری آنها را که عموما شکل نامنظمی دارند، تخمین بزنیم. این کار یکی از فعالیت‌ های هیجان انگیز برای منجمان آماتور در سراسر جهان است. آنها در گروه ‌های بین‌المللی دست به زمان‌ سنجی اختفای سیارک ‌ها می ‌زنند، یعنی زمانی که یک سیارک از مقابل یک ستاره زمینه عبور می ‌کند، مدتی نور این ستاره ناپدید می ‌شود. با زمان ‌سنجی دقیق این اختفا که از نقاط مختلف انجام می ‌شود، می ‌توان با ترکیب داده ‌ها اطلاعات ارزشمندی از ظاهر یک سیارک به دست آورد.


4- رصد متغیرها:

تعداد بسیار زیادی از ستاره‌ هایی که در آسمان شب دیده می ‌شوند، ستاره ‌های متغیر هستند. نور ستاره ‌ها به دلایل مختلف تغییر می ‌کند، برخی از این تغییر نورها به واسطه تغییرات فیزیکی درون ستاره است و گاهی عبور یک‌ جرم همدم مانند ستاره‌ ای دیگر از مقابل قرص یک ستاره نور آن جرم را کاهش می‌ دهد. این مورد اخیر را گرفتگی ‌های کسوفی می‌ نامند. بررسی این متغیرها یکی از پروژه ‌های علمی فوق‌ العاده با ارزش و هیجان انگیز به شمار می ‌رود.

این فعالیت کمک می‌ کند تا اطلاعات تغییرات نوری ستاره ‌های متغیر منظم، مورد بررسی دائم قرار بگیرد و با بررسی تغییرات نوری متغیرهای نامنظم، اطلاعات بیشتری از ماهیت مرموز این ستاره‌ ها به ‌دست بیاید.

ویژگی جالب توجه در این روش این است که شما می ‌توانید با بازه بسیار وسیعی از ابزارها به سراغ این فعالیت بروید. یک سر این بازه را تنها چشمان غیرمسلح تشکیل می‌دهد و سوی دیگر آن را نورسنج‌ های دقیق (که آنها هم در ایران قابل دسترس هستند).

منبع:تبیان

منبع : بخش مقالات علمی آکاایران
برچسب :